:: Duygusuz.com - Dostluk ve Arkadaşlık Sitesi

Orjinalini görmek için tıklayınız: Yorgunlukla başa çıkma yolları
Şu anda (Arşiv) modunu görüntülemektesiniz. Orjinal Sürümü Görüntüle internal link
İş performansınıvirgulll.gif aile yaşamını ve sosyal ilişkileri olumsuz etkileyen yorgunlukla başa çıkabilme yolları...


Amerikan Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof.Dr.Sunay Sandıkçı genel güçsüzlükvirgulll.gif çabuk yorulma ve konsantrasyon güçlüğü olarak ifade edilen yorgunlukvirgulll.gif çok sık rastlanan bir semptomdur. İş performansını aile yaşamını ve sosyal ilişkileri olumsuz etkidiğini belirtti.

En sık nedenler aşırı egzersizvirgulll.gif uyku bozukluğuvirgulll.gif beslenme yetersizliğivirgulll.gif kondüsyon eksikliğivirgulll.gif üst solunum yolu enfeksiyonlarıvirgulll.gif kansızlıkvirgulll.gif tiroid hastalıkları (tiroidin az veya çok çalışması) akciğer hastalıkları ilaçlar viral hastalıklar kanser ve depresyondur. İlaçlarvirgulll.gif özellikle de sakinleştiricilervirgulll.gif depresyonvirgulll.gif allerji ve tansiyon ilaçlarıvirgulll.gif kas gevşeticiler ve pek çok antibiyotik yorgunluğa neden olabilir. Altı aydan uzun sürmesi halinde kronik yorgunluktan bahsedilir.

Kronik yorgunluğu olan olguların 2/3’ünden psikiyatrik hastalıklarvirgulll.gif özellikle de depresyon(%58)virgulll.gif panik bozukluk(%14) ve somatizasyon bozukluğu(%10) sorumludur. Kronik yorgunluğun %10’undan azını “kronik yorgunluk sendromu” oluşturur ki; bu durumda tıbben açıklanamamış mental ve fiziksel yorgunluk hali ile birlikte uykuda dinlenememevirgulll.gif konsantrasyon güçlüğü ve grip benzeri semptomlar( baş ağrısıvirgulll.gif kas ağrısıvirgulll.gif eklem ağrısıvirgulll.gif boğaz ağrısıvirgulll.gif halsizlik) mevcuttur. Kronik yorgunluk sendromuvirgulll.gif çoktan beri bilinenvirgulll.gif eskiden nevrasteni dediğimizvirgulll.gif fizik inceleme ve laboratuvar tetkiklerinde anormallik olmasa da gerçek bir hastalıktır. Fizikselvirgulll.gif mental veya duygusal aşırı yükün oluşturduğu stresi tolere edememevirgulll.gif stresle başedememe söz konusudur. Etyolojisinde pekçok faktörün rolü olduğu biliniyor.

İnfeksiyonlarvirgulll.gif fizik travmavirgulll.gif depresyonvirgulll.gif uyku bozukluklarıvirgulll.gif bağışıklık sisteminde bozuklukvirgulll.gif endokrin ve metabolik bozukluk ve kişiliğin rolü var. Kadınlardavirgulll.gif eğitim düzeyi ve mesleki statüsü düşük olanlarda ve genç-orta yaş grununda daha fazladır. Sürekli veya tekrarlayıcı yorgunluğu olanlarda fizik muayene ve rutin testler normalse akla gelmelidir.

Kronik yorgunluğun değerlendirilmesinde öykü çok önemli. Fizik muayene ve laboratuvar testleri destekleyici veri sağlar. Öyküde yorgunluğun başlangıcıvirgulll.gif seyrivirgulll.gif süresivirgulll.gif günlük paternivirgulll.gif azaltan veya artıran faktörlervirgulll.gif günlük yaşantıya etkisivirgulll.gif uyku miktarıvirgulll.gif düzeni ve kalitesivirgulll.gif uykunun semptomları iyileştirip iyileştirmediği sorgulanmalıvirgulll.gif kullanılan reçeteli ve reçetesiz ilaçların doz ve şemaları gözden geçirilmelivirgulll.gif organik hastalıklar yönünden karekteristik diğer belirtiler sorgulanmalıdır.

Egzersiz-uyku-beslenme arasındaki dengesizlikten olan fizyolojik yorgunlukta altta yatan tıbbi bir sorun yoktur ve dinlenmekle düzelir. Organ hastalığına bağlı yorgunlukvirgulll.gif genellikle aktivite ile ortaya çıkar. Depresyondavirgulll.gif kişi genel olarak hiçbirşey yapamayacağını tanımlar. Kronik yorgunluk sendromunda ise yorgunluğun egzersizle ilgisi yokturvirgulll.gif istirahatle de geçmez.

Laboratuvar testlerivirgulll.gif öykü ve fizik muayene spesifik hastalığı düşündürmedikçe sınırlı olmalı. Tam kan sayımıvirgulll.gif sedimantasyonvirgulll.gif kan şekerivirgulll.gif karaciğer ve böbrek fonksiyonlarıvirgulll.gif elektrolitlervirgulll.gif TSHvirgulll.gif tam idrar tetkikivirgulll.gif ağrı veya kas zayıflığı varsa kreatinin kinaz bakılmalı. Öykü ve fizik muayenede pozitif bulgu olmadan yapılan ayrıntılı testlerin tanıda değeri az. Örneğin bir çalışmada ana yakınması en az 1 aydır yorgunluk olan 100 erişkin hastada laboratuvar testleri tedaviyi sadece %5 hastada etkilemiştir.

Tedavi kişiye göre düzenlenmeli

•Fizyolojik yorgunlukta yeterli (erişkinler için geceleri 7-8 saat)ve iyi uyku önemli.

Uyku hijyeni için genel öneriler:
- sabahları kalkış saatlerinizi düzenleyin
- ögleden sonra aktivitenizi artırın
- akşamları veya yatmadan önce egzersiz yapmayın
- gündüzleri bol ışıklı ortamda bulunun
- yatmadan önceki 2 saat içinde ılık duş alın
- akşamları kafeinvirgulll.gif nikotinvirgulll.gif alkolvirgulll.gif fazla yemek ve içecekten sakının
- yatak odanızı sadece uyumak için kullanın
- yatarken ışığı ve televizyonu kapatın

•Düzenli egzersizvirgulll.gif enerji düzeyini artırır ve neden ne olursa olsun yorgunluğu azaltır. Düzenli orta düzeyde aerobik egzersizin (haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş veya eşdeğeri) hastalıkla ilgili yorgunluğu istirahatten daha etkin olarak azalttığı gösterilmiştir.

•Depresyonu olanlarda antidepresif ilaç tedavisi önerilir. Antidepresanlar yorgunluğu artırabilmesine rağmen 6-8 hafta kullanmadan kesilmemeli. Egzersizle kombine edildiğinde ise sonuçlar daha iyi.

•Kahvenin uyarıcı etkisi var ve geçici olarak performansı artırır.

•Kronik yorgunluk sendromunda 2 yaklaşımın (bilişsel davranıs terapisi ve kademeli egzersiz tedavisi) faydası kanıtlandı. Bilişsel davranış terapisivirgulll.gif iyileşmeyi geciktirecek inanç ve davranışlarını değiştirmeye yönelik olarak seanslar halinde düzenlenir. Düzeyi giderek artırılan egzersiz tedavisi yorgunluğu azaltır. Olguların yaklaşık %40-50!sinde bu tedavilerle yorgunluk azalmakta. Gerek klinik deneyimlervirgulll.gif gerek araştırmalarvirgulll.gif kronik yorgunluk sendromu tedavisinin güç olduğunu göstermektedir.